|
W procesie zaspokajania potrzeb konsumenckich coraz częściej korzystamy z bardzo szerokiej oferty usług bankowych. Jedną z dostępnych form jest kredyt, z którego, aby móc świadomie i w pełni skorzystać, powinniśmy posiadać choćby podstawową wiedzę na jego temat. Celem każdego przedsiębiorstwa, w tym również banku jest maksymalizacja zysku. Udzielanie kredytów jest jednym z podstawowych źródeł dochodu banku. Kredyt to nic innego jak odpłatne oddanie do naszej dyspozycji określonej kwoty środków pieniężnych pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie. Musimy oczywiście zapłacić za to odpowiednią cenę. Składa się na nią: oprocentowanie kredytu, prowizja za czynności bankowe i opłaty na przykład za prowadzenie rachunku. Oprocentowanie kredytu to: ustalona w umowie kredytowej stopa procentowa, której wysokość ustalana jest przez Bank Centralny i nie podlega żadnym negocjacjom między kredytobiorcą a bankiem oraz marża banku, którą w zależności od wysokości zaciąganego zobowiązania można z bankiem negocjować. Nie istnieją żadne przepisy, nakazujące lub zakazujące bankom pobierania określonych typów opłat i prowizji. Ograniczenia wprowadza ustawa z 7 lipca 2005 roku (Dz.U.05.157.1316) zakazująca pobierania odsetek większych niż czterokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego. Ogranicza też wysokości opłat, prowizji i innych kosztów ponoszonych przez konsumenta w kwocie większej niż 5% kwoty udzielonego kredytu, z wyjątkiem udokumentowanych lub wynikających z innych przepisów prawa koszty związane z ustanowieniem, zmianą lub wygaśnięciem zabezpieczeń i ubezpieczeń. Przed przyznaniem kredytu, bank ocenia naszą zdolność kredytową czyli kondycję i płynność finansową oraz zdolność płatniczą. Na naszą korzyść przemawiać będzie również informacja o wcześniejszych zobowiązaniach, które zostały spłacone w terminie i bez opóźnień. Podstawowym i najważniejszym dokumentem, który określa warunki udzielenia i wykorzystania kredytu jest umowa kredytowa. Zawierana pisemnie, określa prawa i obowiązki zarówno banku jak i kredytobiorcy, które wynikają na przykład z prawa bankowego, kodeksu cywilnego, regulaminu kredytowania, ustawie o kredycie konsumenckim. W umowie powinna być jasno określona forma zabezpieczenia prawnego kredytu. Zabezpieczenie osobiste (weksel własny in blanco, poręczenie wekslowe, poręczenie wg prawa cywilnego, przejęcie długu, gwarancja) lub zabezpieczenie rzeczowe (hipoteka, blokada środków na rachunku bankowym, przewłaszczenie, zastaw). Zabezpieczeniem jest również ubezpieczenie kredytu i jest to jedna z lepszych form. Obowiązkiem kredytobiorcy jest regularne spłacanie rat co miesiąc w kwotach określonych w umowie. Karą za nie spłacanie kredytu w wyznaczonym terminie są najczęściej karne odsetki. Pamiętajmy więc o tym, że termin wpłaty wyznaczony w umowie oznacza datę wpłynięcia pieniędzy na konto banku a nie datę nadania na poczcie lub w innym banku. Polscy kredytobiorcy najczęściej wybierają kredyt mieszkaniowy. Dla wielu obywateli taka forma, to jedyna szansa na własne mieszkanie. Istnieje również możliwość przeniesienia kredytu do innego banku. Wówczas podpisujemy umowę kredytową z nowym bakiem, a wszelkie kwestie związane z przeniesieniem kredytu załatwiają między sobą banki. Każdy kto pożycza pieniądze naraża się na ryzyko, że dłużnik nie będzie w stanie spłacić pożyczki. Przed podobnym dylematem staje bank podejmując decyzję o tym czy udzielić nam kredytu. W celu skrócenia czasu potrzebnego na sprawdzenie przyszłego kredytobiorcy banki wykształciły systemy punktacji zwane potocznie z języka angielskiego scoringiem. W systemie punktowym banki wyróżniają i oceniają cechy kredytobiorcy, które wg danych statystycznych zwiększają lub zmniejszają wiarygodność przyszłego kredytobiorcy. System scoringu jest swoistym kapitałem danego banku, stanowi tajemnicę i jest na bieżąco modyfikowany w zależności doświadczeń jakie banki nabywają we współpracy z kredytobiorcami. Najlepszym modelem wiarygodnego kredytobiorcy dla banku jest osoba będąca w związku małżeńskim, po 30 roku życia i pracująca od wielu lat w dużej firmie znanej na rynku. Najważniejszym kryterium pozostaje wysokość zarobków i stabilizacja życiowa w szerokim tego słowa znaczeniu. W 1997 roku powstał BIK S.A. Bankowa Informacja Kredytowa gromadzi i przechowuje wszelkie informacje na temat kredytów zaciąganych przez klientów w bankach. Tak więc niezależnie od tego czy spłacamy kredyt terminowo informacje o naszych działaniach znajdą się w bazach prowadzonych przez BIK i pozostaną tam przez 7 lat. Nawet jeżeli zwrócimy się do banku z zapytaniem o kredyt podpisując tylko wniosek kredytowy to taka informacja będzie zapisana w bazach BIK. Taka informacja pozostanie tam nawet, jeżeli nie skorzystamy z kredytu. W bazach BIK znajdują się szczegółowe informacje na temat zapytań kredytowych, sald zadłużenia, opóźnień w spłatach oraz działań jakie bank podejmuje w celu odzyskania niespłacanego zadłużenia. Drugim napopularniejszym kredytem w Polsce jest kredyt samochodowy. Polacy właśnie na kredyt najchętniej kupują samochody. W gospodarce rynkowej występują różnego rodzaju kredyty posiadające pewne szczególne cechy. Dzięki tym cechom można dokonać klasyfikacji w oparciu o różne kryteria. Do najczęściej stosowanych kryteriów przy podziale kredytów bankowych należą:
Z punktu widzenia metody udzielenia kredytu wyróżnia się:
|
|