Modernizm (fr. modernisme "nowoczesność"), neoromantyzm - ogół awangardowych kierunków artystyczno-literackich na przełomie XIX i XX wieku będących wyrazem sprzeciwu wobec pozytywistycznego realizmu. Termin ten ma zasięg europejski, obejmuje całość zjawisk literackich i kulturowych z przełomu wieków.

Terminu neoromantyzm po raz pierwszy użył Edward Porębowicz w 1902 roku, określenie to upowszechniło się przede wszystkim w muzyce (neoromantyzm w muzyce). W literaturze termin ten jest świadectwem nawiązania do myśli i pisarstwa wielkich romantyków.

Współistniejące lub kolejne zjawiska i ruchy artystyczne trwające do ok. 1918 - 1920 r.:

• fin de siecle, dekadentyzm (schyłkowość czyli nastrój i nastawienie filozoficzne końca epoki, do ok. 1905 r.),
• secesja
• symbolizm
• impresjonizm
• postimpresjonizm
• kubizm
• konstruktywizm
• fowizm
• nabizm
• Młoda Polska
• W architekturze epoce modernizmu w sztuce stosuje się raczej termin secesja, zaś modernizm w tej dziedzinie jest prądem późniejszym i skrajnie odmiennym ideowo i stylistycznie

Secesję wiedeńską (inaczej i Art Nouveau charakteryzują: bogactwo ornamentyki, asymetria, płaskie plamy, wyrafinowane zestawienia kolorystyczne, płynne, wygięte faliście linie i nieregularne krzywizny. Oprócz ornamentów roślinnych i zwierzęcych do najczęściej powtarzanych tematów należały postacie kobiet, zazwyczaj zmysłowych, o wysmukłej sylwetce i długich włosach. Towarzyszyły im motywy o charakterze fantastycznym, baśniowym i mitologicznym lub przejęte z wierzeń ludowych. Podkreślić warto wyraźny wpływ sztuki Dalekiego Wschodu na twórczość artystów secesyjnych.

Styl Art Nouveau został zaakceptowany przez kręgi mieszczańskie, rozszerzając później swój zasięg oddziaływania.

Nowe trendy uwidoczniły się w architekturze wnętrz, zdobnictwie oraz wzornictwie przemysłowym.

Artyści nawiązali współpracę z wytwórcami i wykonywali projekty wielu przedmiotów użytkowych. Nowatorskie sposoby obróbki i zdobienia uwidoczniły się w wytwórczości słynnych europejskich fabryk porcelany, których wyroby nadal są cenione za jakość i nieszablonowe wzornictwo.

Styl odniósł sukces także w Belgii w okresie przed pierwszą wojną światową.

Przedstawiciele:

• Austria: Gustav Klimt, Otto Wagner, Joseph Hoffman, Joseph Maria Olbrich
• Francja: Henri de Toulouse-Lautrec, Emil Gallé, René Lalique, Eugene Gaillard, Jacques Gruber, Hector Guimard, Louis Majorelle, Samuel Bing
• Belgia: Paul Hankar, Victor Horta (architekt), Henry van de Velde, Philippe Wolfers, Jules Brunfaut